Ergenler İle Nasıl İletişim Kurmalıyız?

Ergenler İle Nasıl İletişim Kurmalıyız?
Ergenler İle İletişim Kurarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

 

Ergenler İle Nasıl İletişim Kurmalıyız?

EErgenlikte yaşanan fizyolojik, biyolojik ve psikolojik değişim süreçleriyle birlikte ergen için kendilik algısı yeni bir tasarıma dönüşür. Ergenlik dönemine girmiş olan çocuğunuzun eskisinden farklı ve kendine özgü bir birey olduğunu kabullenmek iyi bir iletişimin ilk adımı olabilir. Çok hızlı bir değişim süreci ile karakterize bu dönemde sizin de çocuğunuz ile iletişim kurma tarzınızda ve tutumlarınızda belirli değişiklikler yapmanız gerekecektir.

İyi bir iletişimin ön koşulu iyi bir dinleyici olabilmektir. Çocuğunuzla konuşurken geçirdiğiniz zamanın en az 2 katını onu dinleyerek geçirmeye çalışın. Çocuğunuz konuşurken başka bir işle uğraşmadan, sözünü kesmeden ve onunla göz teması kurarak dinlediğinizden emin olun. Bu yaklaşım biçimi çocuğunuzu sizinle iletişim kurma ve paylaşım yapma konusunda cesaretlendirir. Çocuğunuzu dinlemek, ‘’Ben ailem için önemliyim, benim düşüncelerime değer veriyorlar, beni anlamaya çalışıyorlar” şeklinde düşünmesini sağlar ve ilişkinizi güçlendirir.

Sağlıklı iletişimde geri bildirim vermek de dinlemek kadar önemlidir. “Anladığım kadarıyla söylediğin şey şu” veya “Şunu mu söylemeye çalışıyorsun” gibi geri bildirimlerle çocuğunuzun söylediği şeyi anladığınız biçimde tekrar ederek doğru anlayıp anlamadığınızı kontrol edin. Bu yaklaşım tarzı yanlış anlamayı engelleyeceği gibi iletişim gayretinizi de gösterir.

İletişimde “ben dili”ni kullanmak da çatışmaların önüne geçme konusunda etkili bir yöntemdir. Ebeveynler çocuklarının beğenmedikleri, onaylamadıkları, kendilerini ya da başkalarını rahatsız eden davranışları karşısında onlara uyarılarda bulunarak davranışı değiştirmek isterler. ‘’Sözümüzü dinleseydin bunlar başına gelmezdi”, ‘’çocuk gibi davranıyorsun”, ‘’hiç sorumluluk almıyorsun”, ‘’eve geç geliyorsun, beni kızdırıyorsun,” gibi. Tüm bu uyarıların ortak noktası “sen dilini” kullanarak yapılmış olmalarıdır. Bu tarz bir iletişimde genç, hatalı olduğunu bilse bile suçlandığını düşünür, öfkelenir, saldırıya ya da savunmaya geçer. ‘’Ben dili” kullanılarak yapılan konuşmalarda ise anne-baba, gencin davranışı karşısında ne hissettiğini iletir (…..yaptığında, ben ….. hissediyorum, çünkü …..). Böylece davranışın tanımı, ebeveynde yaratığı duygu, davranışın ebeveyn üzerinde somut etkisi ifade edilmiş olur. Eve geç kalan gence “bu saate kadar nerde kaldın, neden haber vermedin?” diyerek bağırmamız, direkt savunmaya geçmesine neden olur. Bu iletişim şekli soruna çözüm getirmeyeceği gibi ilişkiyi de daha sorunlu bir noktaya getirir. ‘’Eve habersiz geç geldiğinde çok endişeleniyorum, çünkü başına bir şey geldiğini düşünüyorum, bu sorunun tekrarlanmaması için ne yapabiliriz” şeklinde bir konuşmada hem duygularımızı ifade etmiş, hem sorunu dile getirmiş hem de birlikte çözüm geliştirme niyetimizi ortaya koymuş oluruz.

Ebeveyn olarak ne yapmamalıyız?

Çocuk yetiştirme sürecinde yapılan en yaygın hatalardan biri çocuğun davranışlarını sürekli olarak eleştirmektir. Sürekli eleştiri almak, bireyin kendisini değersiz ve yetersiz hissetmesine neden olur. Bu tür bireyler eleştiri almamak için aşırı dikkat gösterme ve mükemmeliyetçi olma eğilimi gösterirler. Olumlu gibi görünen bu özellikler uzun vadede kaygı, özgüven eksikliği, depresyon gibi psikolojik sorunlara; erteleme, kaçınma gibi işlevsiz mükemmeliyetçi tutumlara; ve hem kendilerini hem de başkalarını acımasızca eleştiren mutsuz bireylerin yetişmesine neden olur.

Çocukları sıkça uyarmak, akranlarıyla kıyaslamak, yetersiz hissettirmek, dalga geçmek, sürekli onlar adına kararlar almak, aşırı korumacı ya da ihmalkâr davranmak da psikolojik açıdan sağlıklı bireylerin gelişmesini engeller.

 

 

Ergen Terapistleri

Ergenlik Terapisi Sık Sorulan Sorular

Ergen Terapisine ben katılabilecek miyim?

Ergen Terapisi temelde ergen ve ergen psikoloğu arasında yapılır. Ancak ergenlerle çalışırken ebeveynin de çocukları ile daha iyi bir ilişki geliştirmesi konusunda desteklenmesi ya da soruna yönelik uygun bir psikoeğitim alması gerekebilir. Bu gibi durumlarda danışanın da izni doğrultusunda ebeveynler bazı psikoterapi seanslarına davet edilebilir. Ancak, tıpkı diğer psikoterapi süreçlerinde olduğu gibi ergen terapisinde de gizlilik en temel etik ilkelerin başında gelmektedir ve bu görüşmeler ergenin psikoloğuna verdiği bilgilerin ailelere anlatıldığı bir seans gibi düşünülmemelidir.

Ergen Terapisi ne kadar sürer?

Psikoterapide süre bireyin sorunu, sorunun şiddeti, danışanın başa çıkma yöntemi, terapide kullanılan yöntem ve tekniklere göre değişiklik göstermektedir. Terapiye getirilen konuya bağlı olarak bazen birkaç seans yeterli olurken, bazı durumlarda uzun süreli ve düzenli terapi seansları gerekebilir.

Ergen terapisi problemin çözümüne yönelik olarak yapılandırılsa bile doğası gereği ergenin gelişimine odaklı olacaktır. Bu nedenle çözüme yönelik yapılan kısa aralıklı seanslardan sonra ergenin gelişimini desteklemek ve takibini yapmak amacıyla uzun süreli ve uzun aralıklarla yapılandırılacak şekilde bir planlama yapmak iyi olabilir.

Ergenlik çağı ne zaman başlar ve ne zaman sonlanır?

Ergenliğe giriş için kesin bir zaman dilimi olmasa da genel olarak kızlar 10-12 yaş arasında, erkekler ise 12-14 yaş arasında yaşlarında ergenliğe girerler. Yapılan araştırmalar %95 oranında bu yaş aralıkları arasında ergenliğin başladığını gösterse de geri kalan %5’lik dilimde daha erken ve daha geç ergenliğin başladığı da bilinmektedir. Ergenliğin erken ya da geç başlaması problem değildir.

Çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemi olan ergenliğin 22-24 yaşa kadar devam ettiği görülmektedir.

Ergen terapisine ne zaman gerek duyulur?

  • Güncel sorun bir süredir devam ediyor ve ergenin ilişkilerini, okul başarısını ya da işlevselliğini etkiliyorsa,
  • Zamanla azalmak yerine şiddetini artıyorsa vakit kaybetmeden bir uzmandan destek almak faydalı olabilir.

Ergen terapisinde yaş aralığı var mıdır?

Ergenlik döneminin başlangıç ve sonlanış süreci kişiden kişiye değişiklik gösterse de ergen terapisi için uygun yaş aralığı 12-18 yaş aralığı olarak nitelendirilmektedir. Özellikle erken yaşlarda iyi bir terapi yönlendirmesi için çocuğun bilişsel becerileri dikkatle değerlendirilmelidir.

Ergen terapistlerin seanslarda kullandıkları ekoller nelerdir?

Ergen terapisinde, ergenin yaşı, kişisel özellikleri ve ihtiyaçları, terapiye getirilen sorunun niteliği dikkate alınarak bilişsel davranışçı terapi, çözüm odaklı terapi, EMDR terapisi, grup terapisi ya da sanat terapisi gibi terapi yaklaşımlarından yararlanılabilir.

2022-09-10T13:02:50+03:00
Go to Top